Từ điển Hán Nôm Việt - Tự học tiếng Trung

1. Bóng, ảnh. ◇ Du Việt 俞樾: "Dạ nguyệt hạ chiếu, quang cảnh linh loạn" 夜月下照, 光景零亂 (Trà hương thất tam sao 茶香室三鈔, Du viên giả san 俞園假山) Đêm trăng chiếu xuống, bóng sáng linh loạn.
2. Ý nói vật hư ảo không thật.
3. Chói lọi, rực rỡ. ◇ Tấn Thư 晉書: "Tả thủ bả nhất vật, đại như bán kê tử, quang cảnh phi thường" 左手把一物, 大如半雞子, 光景非常 (Lưu Nguyên Hải tái kí 劉元海載記) Tay trái cầm một vật, lớn bằng nửa con gà, sáng chói lạ thường.
4. Tỉ dụ ân trạch.
5. Phong thái nghi dong. § Kính từ chỉ dong mạo người khác. ◇ Tống Thư 宋書: "Vọng công thất niên, nãi kim kiến quang cảnh ư tư" 望公七年, 乃今見光景于斯 (Phù thụy chí thượng 符瑞志上) Mong ngóng ông (chỉ "Lã Thượng" 呂尚) đã bảy năm, nay mới thấy nghi dong ở đây.
6. Mặt trời mặt trăng.
7. Tỉ dụ thời gian, năm tháng. ◇ Lí Bạch 李白: "Quang cảnh bất đãi nhân, Tu du phát thành ti" 光景不待人, 須臾髮成絲 (Tương phùng hành 相逢行) Thời gian chẳng đợi người, Khoảnh khắc tóc trắng như tơ.
8. Tình hình, cảnh huống, bộ dạng. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Bảo Thiềm hồi lai, tương Tiết Khoa đích quang cảnh nhất nhất đích thuyết liễu" 寶蟾回來, 將薛蝌的光景一一的說了 (Đệ cửu thập nhất hồi) Bảo Thiềm trở về, đem bộ dạng của Tiết Khoa từng li từng tí kể hết lại.
9. Cảnh sắc, phong cảnh. ◇ Hàn Dũ 韓愈: "Thị thì san thủy thu, Quang cảnh hà tiên tân" 是時山水秋, 光景何鮮新 (Thù Bùi thập lục 酬裴十六) Lúc đó là non nước mùa thu, Cảnh sắc tươi đẹp biết bao.
10. Thú vị, ý vị.
11. Em bé gái.
12. Hi vọng, có mòi. ◇ Tỉnh thế hằng ngôn 醒世恆言: "Đại Khanh kiến thuyết thỉnh đáo lí diện cật trà, liệu hữu kỉ phân quang cảnh" 大卿見說請到裏面吃茶, 料有幾分光景 (Hách Đại Khanh di hận Uyên Ương thao 赫大卿遺恨鴛鴦絛) Đại Khanh nghe nói mời vào trong uống trà, liệu xem có chút hi vọng gì không.
13. Vẻ, dạng, mô dạng.
14. Trên dưới, vào khoảng, chừng. ◇ Nhi nữ anh hùng truyện 兒女英雄傳: "Giá nhân tính Hoa danh Trung, niên kỉ ngũ thập tuế quang cảnh" 這人姓華名忠, 年紀五十歲光景 (Đệ nhất hồi) Người này họ Hoa tên Trung, tuổi chừng năm chục.
15. Đại khái, xem chừng (phỏng đoán). ◎ Như: "kim thiên thái muộn nhiệt, quang cảnh thị yếu hạ vũ" 今天太悶熱, 光景是要下雨 hôm nay oi bức quá, xem chừng có thể trời mưa.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung những gì bày ra trước mắt.

▸ Từng từ: 光景

全景 toàn cảnh

全景

toàn cảnh

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

toàn cảnh, bao quát toàn bộ

▸ Từng từ: 全景

八景 bát cảnh

八景

bát cảnh

Từ điển trích dẫn

1. "Tiêu Tương bát cảnh" 瀟湘八景 tám cảnh đẹp trên sông Tiêu Tương do "Tống Địch" 宋迪 vẽ: "Bình sa nhạn lạc" 平沙雁落, "Viễn phố phàm quy" 遠浦帆歸, "San thị tình lam" 山市晴嵐, "Giang thiên mộ tuyết" 江天暮雪, "Động Đình thu nguyệt" 洞庭秋月, "Tiêu Tương dạ vũ" 瀟湘夜雨, "Yên tự vãn chung" 煙寺晚鍾, "Ngư thôn lạc chiếu" 漁村落照.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tám cảnh đẹp trên sông Tiêu Tương. Đặng Trần Côn đời Lê có làm tám bài thơ Tiêu Tương bát cảnh — Tám cảnh đẹp ở Yên kinh đời nhà Nguyên.

▸ Từng từ: 八景

前景 tiền cảnh

前景

tiền cảnh

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

1. cảnh quan
2. viễn cảnh tương lai

▸ Từng từ: 前景

勝景 thắng cảnh

勝景

thắng cảnh

Từ điển trích dẫn

1. Cảnh đẹp, danh thắng. ◇ Tây du kí 西遊記: "Thượng giới hữu vô biên đích thắng cảnh, nhĩ bất thụ dụng, khước tư tẩu nhất phương, hà dã?" 上界有無邊的勝景, 你不受用, 卻私走一方, 何也? (Đệ tam thập nhất hồi).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cảnh đẹp hơn những nơi khác. Hát nói của Cao Bá Quát: » Gồm đủ cả thắng cảnh, lương thời, thưởng tâm lạc sự «.

▸ Từng từ: 勝景

即景 tức cảnh

即景

tức cảnh

Từ điển trích dẫn

1. Phong cảnh trước mắt. ◇ Tiền Khởi 錢起: "Tức cảnh chân đào nguyên" 即景真桃源 (Sơ hoàng thụ phó Lam Điền huyện tác 初黃綬赴藍田縣作).
2. Ngâm vịnh, ca xướng, vẽ tranh do cảm hứng đối với phong cảnh trước mắt. ◎ Như: "tức cảnh thi" 即景詩 thơ tức cảnh.

▸ Từng từ: 即景

卽景 tức cảnh

卽景

tức cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Liền ngay với những vật trước mắt.

▸ Từng từ: 卽景

夢景 mộng cảnh

夢景

mộng cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cảnh vật thấy trong giấc mơ.

▸ Từng từ: 夢景

奇景 kỳ cảnh

奇景

kỳ cảnh

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

cảnh lạ, cảnh đẹp

▸ Từng từ: 奇景

家景 gia cảnh

家景

gia cảnh

Từ điển trích dẫn

1. Tình huống trong gia đình, thường nói về tình trạng kinh tế. ◇ Sa Đinh 沙汀: "Niên kỉ ngận khinh tiện tử liễu trượng phu, gia cảnh hựu bất phong dụ" 年紀很輕便死了丈夫, 家景又不豐裕 (Từ lực 磁力).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tình trạng trong nhà.

▸ Từng từ: 家景

心景 tâm cảnh

心景

tâm cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sự bày ra trong lòng, nỗi lòng.

▸ Từng từ: 心景

春景 xuân cảnh

春景

xuân cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cảnh đẹp mùa xuân.

▸ Từng từ: 春景

晚景 vãn cảnh

晚景

vãn cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tình cảnh lúc về già.

▸ Từng từ: 晚景

景仰 cảnh ngưỡng

景仰

cảnh ngưỡng

Từ điển trích dẫn

1. Yêu mến kính trọng, kính mộ, ngưỡng mộ.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Yêu mến kính trọng.

▸ Từng từ: 景仰

景气 cảnh khí

景气

cảnh khí

giản thể

Từ điển phổ thông

1. sự phát đạt, sự thịnh vượng
2. giá cả tăng vọt

▸ Từng từ: 景气

景氣 cảnh khí

景氣

cảnh khí

phồn thể

Từ điển phổ thông

1. sự phát đạt, sự thịnh vượng
2. giá cả tăng vọt

Từ điển trích dẫn

1. Suy kém, suy bại. ◎ Như: "kinh tế bất cảnh khí" 經濟不景氣.
2. Cảnh tượng, cảnh sắc. ◇ Bạch Cư Dị 白居易: "Tuyết tấn niên nhan lão, Sương đình cảnh khí thu" 雪鬢年顏老, 霜庭景氣秋 (Thu hàn 秋寒).

▸ Từng từ: 景氣

景況 cảnh huống

景況

cảnh huống

Từ điển trích dẫn

1. Cảnh ngộ, tình huống. ◎ Như: "tha vãn niên cảnh huống thê lương" 他晚年景況淒涼.

▸ Từng từ: 景況

景物 cảnh vật

景物

cảnh vật

Từ điển trích dẫn

1. Phong cảnh, thảo mộc. ◇ Tam quốc diễn nghĩa 三國演義: "Lặc mã hồi quan Long Trung cảnh vật, quả nhiên san bất cao nhi tú nhã, thủy bất thâm nhi trừng thanh" 勒馬回觀隆中景物, 果然山不高而秀雅, 水不深而澄清 (Đệ tam thập thất hồi) Ghì cương ngựa, ngoảnh lại xem phong cảnh Long Trung: Quả nhiên núi không cao nhưng thanh nhã, nước không sâu mà trong suốt.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung những thứ quanh mình.

▸ Từng từ: 景物

景狀 cảnh trạng

景狀

cảnh trạng

Từ điển trích dẫn

1. Cảnh tượng, tình trạng. ☆ Tương tự: "cảnh huống" 景況. ◇ Hàn Ác 韓偓: "Cảnh trạng nhập thi kiêm nhập họa, Ngôn tình bất tận hận vô tài" 景狀入詩兼入畫, 言情不盡恨無才 (Đông nhật 冬日).

▸ Từng từ: 景狀

景致 cảnh trí

景致

cảnh trí

Từ điển trích dẫn

1. Phong cảnh. ◇ Tây du kí 西遊記: "Quan thử cảnh trí, tất hữu cá hảo nhân cư chỉ" 觀此景致, 必有個好人居止 (Đệ nhị thập tứ hồi).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung những vật sắp xếp quanh mình. Cũng như Phong cảnh.

▸ Từng từ: 景致

景色 cảnh sắc

景色

cảnh sắc

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

cảnh trí, phong cảnh

Từ điển trích dẫn

1. Cảnh trí, cảnh vật. ☆ Tương tự: "phong quang" 風光, "phong cảnh" 風景, "cảnh tượng" 景象. ◇ Tống Chi Vấn 宋之問: "Sầm hác cảnh sắc giai, Úy ngã viễn du tâm" 岑壑景色佳, 慰我遠遊心 (Dạ ẩm đông đình 夜飲東亭).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Vẻ đẹp của cảnh vật.

▸ Từng từ: 景色

景行 cảnh hạnh

景行

cảnh hạnh

Từ điển trích dẫn

1. Đức hạnh cao lớn. ◇ Thái Ung 蔡邕: "Ư thị thụ bi biểu mộ, chiêu minh cảnh hạnh" 于是樹碑表墓, 昭銘景行 (Quách Thái bi 郭泰碑).
2. Ngưỡng mộ, bội phục. ☆ Tương tự: "cảnh ngưỡng" 景仰. ◇ Nhan Diên Chi 顏延之: "Tích vô khâu viên tú, cảnh hạnh bỉ cao tùng" 惜無丘園秀, 景行彼高松 (Trực Đông Cung đáp Trịnh thượng thư 直東宮答鄭尚書).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đức độ lớn lao.

▸ Từng từ: 景行

景象 cảnh tượng

景象

cảnh tượng

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

cảnh tượng, cảnh trí

Từ điển trích dẫn

1. Hiện tượng, tích tượng.
2. Hình trạng, hình tượng.
3. Cảnh sắc. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Nhất thì tẩu đáo Thấm Phương Đình, đãn kiến tiêu sơ cảnh tượng, nhân khứ phòng không" 一時走到沁芳亭, 但見蕭疏景象, 人去房空 (Đệ bát thập nhất hồi).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Những điều, những vật nhìn thấy ở quanh.

▸ Từng từ: 景象

景遇 cảnh ngộ

景遇

cảnh ngộ

Từ điển trích dẫn

1. Cảnh huống gặp phải. ◎ Như: "tha giá ki niên đích cảnh ngộ bất giai, sở dĩ tình tự phi thường tiêu trầm" 他這幾年的景遇不佳, 所以情緒非常消沉.

▸ Từng từ: 景遇

景雲 cảnh vân

景雲

cảnh vân

Từ điển trích dẫn

1. Mây ngũ sắc báo điềm lành. § Cũng như "khanh vân" 卿雲, "khánh vân" 慶雲.

▸ Từng từ: 景雲

暮景 mộ cảnh

暮景

mộ cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Phong cảnh, quan cảnh lúc chiều tối — Cũng chỉ cảnh già.

▸ Từng từ: 暮景

煙景 yên cảnh

煙景

yên cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cảnh có mây khói, có sương. Chỉ cảnh đẹp thiên nhiên, cảnh ở ẩn.

▸ Từng từ: 煙景

秋景 thu cảnh

秋景

thu cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung những vật thiên nhiên bày ra trước mắt trong mùa thu, tức phong cảnh mùa thu. Truyện Hoa Tiên : » Tả nơi thu cảnh bàn nơi thu tình «.

▸ Từng từ: 秋景

背景 bối cảnh

背景

bối cảnh

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

bối cảnh, hoàn cảnh

Từ điển trích dẫn

1. Cảnh vật làm nền cho chủ thể trong một bức vẽ hoặc hình chụp.
2. Cảnh trí bày trên sân khấu hoặc trong điện ảnh làm khung nền cho các diễn viên.
3. Tỉ dụ người hoặc thế lực có thể nương dựa vào. ◎ Như: "nhân sự bối cảnh" 人事背景.
4. Hoàn cảnh thật tế hoặc tình huống lịch sử có tác dụng đối với sự việc xảy ra. ◎ Như: "lịch sử bối cảnh" 歷史背景.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cảnh trí bày trên sân khấu, sau lưng các diễn viên — Chỉ trường hợp, hoàn cảnh khi sự việc xảy ra.

▸ Từng từ: 背景

配景 phối cảnh

配景

phối cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Danh từ Hội họa, chỉ sự sắp đặt các chi tiết trong một bức tranh.

▸ Từng từ: 配景

風景 phong cảnh

風景

phong cảnh

phồn thể

Từ điển phổ thông

phong cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung những vật tự nhiên bày ra trước mắt, tức cảnh thiên nhiên. Đoạn trường tân thanh có câu: » Bước lần theo ngọn gió tiểu khê, nhìn xem phong cảnh có bề thanh thanh «.

▸ Từng từ: 風景

风景 phong cảnh

风景

phong cảnh

giản thể

Từ điển phổ thông

phong cảnh

▸ Từng từ: 风景

殺風景 sát phong cảnh

殺風景

sát phong cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ý nói đang vui mà mất vui vì một chuyện buồn, trái ý.

▸ Từng từ: 殺風景

佳景興情賦 giai cảnh hứng tình phú

佳景興情賦

giai cảnh hứng tình phú

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một bài phú bằng chữ Nôm của Nguyễn Bá Lân, danh sĩ đời Lê. Xem tiểu sử tác giả ở vần Lân.

▸ Từng từ: 佳景興情賦

大同風景賦 đại đồng phong cảnh phú

大同風景賦

đại đồng phong cảnh phú

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một bài phú Nôm của Nguyễn Hãng danh sĩ thời Lê Mạc, làm nhân lúc cáo quan về quê, bài tụng phong cảnh làng Đại Đồng, thuộc phủ Yên Bình tỉnh Tuyên Quang, Bắc phần, Xem tiểu truyện tác giả vần Hãng.

▸ Từng từ: 大同風景賦