Từ điển Hán Nôm Việt - Tự học tiếng Trung

ⓘ Xem hướng dẫn sử dụng.

罷 - bãi, bì

報罷 báo bãi

Từ điển trích dẫn

1. Ngày xưa người ta dâng thư, hi vọng được tiến dụng, bị từ khước gọi là "báo bãi" 報罷 trả về.
2. Dưới thời đại khoa cử ngày xưa, thi rớt (lạc đệ) gọi là "báo bãi" 報罷. ◇ Triệu Dực 趙翼: "Thiên Bảo lục tải, triệu thí chí Trường An, báo bãi chi hậu, tắc nhật ích cơ quẫn" 天寶六載, 召試至長安, 報罷之後, 則日益饑窘 (Âu bắc thi thoại 甌北詩話, Quyển nhị, Đỗ Thiếu Lăng thi 杜少陵詩) Thiên Bảo năm thứ sáu, được vời đến Trường An, sau khi thi hỏng, thì ngày càng thêm túng quẫn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nói cho biết là không dùng nữa, không thâu nhận vào việc.

▸ Từng từ: 報罷

廢罷 phế bái

廢罷

phế bái

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ đi.

▸ Từng từ: 廢罷

罷休 bãi hưu

罷休

bãi hưu

Từ điển trích dẫn

1. Thôi nghỉ, hưu chỉ. ◇ Sử Kí 史記: "Tướng quân bãi hưu tựu xá, quả nhân bất nguyện hạ quan" 將軍罷休就舍, 寡人不願下觀 (Quyển lục thập ngũ, Tôn Tử Ngô Khởi truyện 孫子吳起傳) Thôi, Tướng quân hãy về nghỉ nơi khách xá, quả nhân không muốn xuống coi. ☆ Tương tự: "phóng thủ" 放手, "đình chỉ" 停止, "cam hưu" 甘休, "toán liễu" 算了. ★ Tương phản: "bất hưu" 不休, "khai thủy" 開始.

▸ Từng từ: 罷休

罷免 bãi miễn

罷免

bãi miễn

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

bãi miễn, miễn bỏ

Từ điển trích dẫn

1. Cách chức quan.
2. Nghị viên hoặc hành chánh quan viên, chưa hết nhiệm kì, có thể bị công dân bãi truất bằng cách bỏ phiếu, gọi là "bãi miễn" 罷免.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không cho giữ chức vụ nữa.

▸ Từng từ: 罷免

罷兵 bãi binh

罷兵

bãi binh

Từ điển trích dẫn

1. Ngừng chiến tranh. ☆ Tương tự: "hưu binh" 休兵. ◇ Tam quốc diễn nghĩa 三國演義: "Lưỡng gia các bãi binh, tái hưu xâm phạm" 兩家各罷兵, 再休侵犯 (Đệ thất hồi) Hai bên cùng ngưng chiến, từ nay về sau không xâm phạm nhau nữa.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ binh đội đi, không đánh nhau nữa.

▸ Từng từ: 罷兵

罷官 bãi quan

罷官

bãi quan

Từ điển trích dẫn

1. Từ bỏ chức quan. ◇ Bào Chiếu 鮑照: "Khí trí bãi quan khứ, Hoàn gia tự hưu tức" 棄置罷官去, 還家自休息 (Nghĩ hành lộ nan 擬行路難).
2. Cách chức quan.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không cho làm quan nữa.

▸ Từng từ: 罷官

罷工 bãi công

罷工

bãi công

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

bãi công, đình công, bỏ làm việc

Từ điển trích dẫn

1. Đình công. § Nhân viên, thợ thuyền ngưng làm việc để gây áp lực, kháng nghị, tranh đấu, yêu sách quyền lợi. ◇ Mao Thuẫn 茅盾: "Minh thiên đáo xa gian lí tuyển cử hảo liễu đại biểu, ngã môn tựu xung xuất xưởng lai! Bãi công!" 明天到車間裏選舉好了代表, 我們就沖出廠來! 罷工! (Tí dạ 子夜, Thập tam).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ làm việc.

▸ Từng từ: 罷工

罷巿 bãi thị

罷巿

bãi thị

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

bãi thị

▸ Từng từ: 罷巿

罷市 bãi thị

罷市

bãi thị

Từ điển trích dẫn

1. Không họp chợ, không mua bán nữa. ◇ Tấn Thư 晉書: "Nam Châu nhân chinh thị nhật văn Hỗ táng, mạc bất hào đỗng, bãi thị" 南州人征市日聞祜喪, 莫不號慟, 罷市 (Dương Hỗ truyện 羊祜傳).
2. Các nhà buôn vì muốn yêu sách gì đó, cùng nhau đình chỉ việc buôn bán, để làm áp lực.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ chợ, không mua bán nữa.

▸ Từng từ: 罷市

罷役 bãi dịch

罷役

bãi dịch

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không cho làm việc nữa, như bãi chức.

▸ Từng từ: 罷役

罷律 bãi luật

罷律

bãi luật

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ một đạo luật, không áp dụng nữa — Đạo luật đã bị bỏ rồi.

▸ Từng từ: 罷律

罷職 bãi chức

罷職

bãi chức

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ chức vụ đi. Như Cách chức.

▸ Từng từ: 罷職

罷課 bãi khóa

罷課

bãi khóa

Từ điển trích dẫn

1. Bỏ khóa học. § Giáo sư, học sinh hoặc sinh viên bỏ khóa học để biểu thị, đòi hỏi.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ học.

▸ Từng từ: 罷課

罷黜 bãi truất

罷黜

bãi truất

Từ điển trích dẫn

1. Bài xích, phế trừ. ◇ Hán Thư 漢書: "Bãi truất bách gia, biểu chương lục kinh" 罷黜百家, 表彰六經 (Vũ đế kỉ 武帝紀).
2. Miễn chức, bỏ chức vụ, không cho làm việc nữa.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ chức vụ, không cho làm việc nữa và giáng xuống cấp dưới. Chỉ chung sự trừng phạt quan lại có lỗi.

▸ Từng từ: 罷黜