碑 - bi
口碑 khẩu bi

Từ điển trích dẫn

1. Bia miệng, chỉ sự khen chê của người đời. ◇ Ngũ đăng hội nguyên : "Khuyến quân bất dụng tuyên ngoan thạch, Lộ thượng hành nhân khẩu tự bi" , (Thái Bình An thiền sư ) Khuyên ngài khỏi khắc đá trơ, Trên đường qua lại người thừa miệng bia.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bia miệng, chỉ sự khen chê của người đời.

▸ Từng từ:
墓碑 mộ bi

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tấm bia, ghi tên tuổi sự nghiệp, dựng ở mộ người chết.

▸ Từng từ:
崇碑 sùng bi

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dựa bia cao, chỉ sự ghi nhớ công đức của bậc anh hùng. Thường nói: Sùng bi vĩ tượng ( dựng bia cao, đắp tượng lớn ).

▸ Từng từ:
殘碑 tàn bi

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cái bia đã hư nát nghiêng đổ.

▸ Từng từ:
碑亭 bi đình

Từ điển trích dẫn

1. Nhà, đình dựng lên để đặt bia. ◇ Sùng Di : "(An Hựu cung) chánh điện chi đông vi Mãn văn bi đình, tây vi Hán văn bi đình" ()殿滿, 西 (Đạo hàm dĩ lai triều dã tạp kí ).
2. Mượn chỉ người thân thể cao lớn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nhà đặt bia.

▸ Từng từ:
碑文 bi văn

Từ điển trích dẫn

1. Văn tự khắc trên bia. § Cũng gọi là "bi chí" .
2. Tên một thể văn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bài văn khắc trên tấm bia.

▸ Từng từ:
碑碣 bi kiệt

Từ điển trích dẫn

1. Bia đá, đầu vuông gọi là "bi" , đầu tròn gọi là "kiệt" . § Về sau thường dùng chỉ bia đá không phân biệt. ◇ Đỗ Phủ : "Thanh hùynh tuyết lĩnh đông, Bi kiệt cựu chế tồn" , (Tặng thục tăng lư khâu sư huynh ).
2. Riêng chỉ đá khắc đặt trước mộ.
3. Mượn chỉ tiêu chí có ý nghĩa để ghi nhớ.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung những loại bia có khắc chữ ( bia vuông gọi là Bi, tròn là Kệ ).

▸ Từng từ:
碑記 bi kí

Từ điển trích dẫn

1. Bài văn khắc trên bia. ◇ Trương Thuyết : "Tùng bách tiễn vô dư, Bi kí diệt võng truyền" , (Quá Hán Nam thành thán cổ phần ).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bài văn khắc trên bia.

▸ Từng từ:
碑誌 bi chí

Từ điển trích dẫn

1. Bài văn khắc trên bia. Thường để ghi chép công đức. § Cũng viết là "bi chí" . ☆ Tương tự: "bi văn" . ◇ Nam sử : "(Lưu) Hiệp vi văn trường ư Phật lí, đô hạ tự tháp cập danh tăng bi chí, tất thỉnh Hiệp chế văn" , , (Lưu Hiệp truyện ).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bài văn ghi trên bia.

▸ Từng từ:
碑銘 bi minh

Từ điển trích dẫn

1. Bài văn bia có vần. Cũng chỉ bài văn và bài minh khắc trên bia. ◇ Lỗ Tấn : "Tam tam niên thất nguyệt, (Liêm Điền Thành Nhất) dĩ bệnh tại cố hương khứ thế, lập tại tha đích mộ tiền đích thị ngã thủ tả đích bi minh" , () , (Thả giới đình tạp văn nhị tập , Hậu kí ).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Như Bi chí , Bi kí .

▸ Từng từ:
碑陰 bi âm

Từ điển trích dẫn

1. Mặt sau tấm bia. Cũng chỉ văn tự ở mặt sau tấm bia.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lưng tấm bia, mặt sau tấm bia.

▸ Từng từ:
碑額 bi ngạch

Từ điển trích dẫn

1. Đầu bia cùng với tiêu đề. ◇ Ngô Khâu Diễn : "Phàm tả bi biển, tự họa nghi phì, thể nghi phương viên, bi ngạch đồng thử" , , , (Học cổ biên , Tam thập ngũ cử ).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trên đầu bia ( coi như cái trán của tấm bia ).

▸ Từng từ:
關嚴寺碑文 quan nghiêm tự bi văn

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một bài văn bằng chữ Hán của Trương Hán Siêu, danh sĩ đời Trần, khắc trên bia đá ở chùa Quan nghiêm.

▸ Từng từ: