ⓘ Xem hướng dẫn sử dụng.  
耕 - canh
侵耕 xâm canh
侵耕

xâm canh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày cấy làm ruộng ở làng khác, không phải ở quê làng của mình.

▸ Từng từ: 侵 耕
傭耕 dung canh
傭耕

dung canh

Từ điển trích dẫn

1. Cày thuê, làm mướn việc cày cấy cho người khác. ◇ Sử Kí 史記: "Trần Thiệp thiếu thì, thường dữ nhân dung canh" 陳涉少時, 嘗與人傭耕 (Trần Thiệp thế gia 陳涉世家).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày thuê cho người khác.

▸ Từng từ: 傭 耕
散耕 tán canh
散耕

tán canh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày cấy rải rác, không tụ lại một vùng.

▸ Từng từ: 散 耕
歸耕 quy canh
歸耕

quy canh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trở về cày ruộng, chỉ sự từ quan.

▸ Từng từ: 歸 耕
筆耕 bút canh
筆耕

bút canh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày bằng bút, ý nói kiếm ăn bằng ngòi bút.

▸ Từng từ: 筆 耕
耕作 canh tác
耕作

canh tác

Từ điển trích dẫn

1. Cày cấy, làm ruộng. ◇ Hàn Phi Tử 韓非子: "Canh tác nhi thực chi, quật tỉnh nhi ẩm chi, ngô vô cầu ư nhân dã" 耕作而食之, 掘井而飲之, 吾無求於人也 (Ngoại trữ thuyết hữu thượng 外儲說右上) Cày cấy mà ăn, đào giếng mà uống, ta không nhờ tới người khác.
2. Phiếm chỉ việc canh nông.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày cấy. chỉ chung việc làm ruộng.

▸ Từng từ: 耕 作
耕徵 canh trưng
耕徵

canh trưng

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày ruộng và nộp thuế. Chỉ sinh hoạt cần cù yên phận của nông dân thời trước.

▸ Từng từ: 耕 徵
耕牧 canh mục
耕牧

canh mục

Từ điển trích dẫn

1. Cày ruộng và chăn nuôi muông thú. ◇ Hậu Hán Thư 後漢書: "Khai đạo thủy điền, khuyến dĩ canh mục, quận trung lạc nghiệp" 開導水田, 勸以耕牧, 郡中樂業 (Mã Viện truyện 馬援傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày ruộng và chăn nuôi thú vật.

▸ Từng từ: 耕 牧
耕田 canh điền
耕田

canh điền

Từ điển trích dẫn

1. Cày ruộng. § Phiếm chỉ làm việc cày cấy nhà nông. ◇ Nhạc phủ thi tập 樂府詩集: "Nhật xuất nhi tác, nhật nhập nhi tức. Tạc tỉnh nhi ẩm, canh điền nhi thực, đế hà lực ư ngã tai?" 日出而作, 日入而息. 鑿井而飲, 耕田而食, 帝何力於我哉? (Tạp ca dao từ nhất 雜歌謠辭一, Kích nhưỡng ca 擊壤歌).
2. Ruộng đất có thể trồng trọt. ◇ Quản Tử 管子: "Bách thừa vi canh điền vạn khoảnh, vi hộ vạn hộ" 百乘為耕田萬頃, 為戶萬戶 (quỹ độ 揆度).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày ruộng.

▸ Từng từ: 耕 田
耕種 canh chủng
耕種

canh chủng

Từ điển trích dẫn

1. Cày ruộng và gieo giống. ☆ Tương tự: "canh tác" 耕作, "canh vân" 耕耘, "khẩn thực" 墾植.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày ruộng và gieo giống. Chỉ việc trồng trọt.

▸ Từng từ: 耕 種
耕織 canh chức
耕織

canh chức

Từ điển trích dẫn

1. Cày ruộng và dệt vải. ◇ Hậu Hán Thư 後漢書: "Nãi cộng nhập Bá Lăng san trung, dĩ canh chức vi nghiệp" 乃共入霸陵山中, 以耕織為業 (Lương Hồng truyện 梁鴻傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày ruộng và dệt vải, chỉ chung sinh hoạt nông thôn thời trước.

▸ Từng từ: 耕 織
耕耘 canh vân
耕耘

canh vân

Từ điển trích dẫn

1. Cày ruộng và bừa cỏ. Cũng phiếm chỉ cày cấy trồng trọt. ◇ Hán Thư 漢書: "Nguyên nguyên chi dân, lao ư canh vân" 元元之民, 勞於耕耘 (Nguyên Đế kỉ 王元帝紀).
2. Tỉ dụ làm việc nhọc nhằn. ◎ Như: "nhất phần canh vân, nhất phần thu hoạch" 一分耕耘, 一分收穫.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày ruộng và bừa cỏ. Chỉ việc làm ruộng.

▸ Từng từ: 耕 耘
耕蠶 canh tàm
耕蠶

canh tàm

Từ điển trích dẫn

1. Cày ruộng trồng dâu nuôi tằm. Phiếm chỉ làm việc nhà nông. § Còn gọi là "canh tang" 耕桑. ◇ Tống Thư 宋書: "Canh tàm thụ nghệ, các tận kì lực" 耕蠶樹藝, 各盡其力 (Văn Đế kỉ 文帝紀).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày ruộng và nuôi tằm. Hai sinh hoạt nông thôn thời trước. Cũng gọi là Canh tang ( cày ruộng trồng dâu ).

▸ Từng từ: 耕 蠶
耕讀 canh độc
耕讀

canh độc

Từ điển trích dẫn

1. Cày ruộng và đọc sách. Tỉ dụ sống đời làm lụng đạm bạc. ◇ Tam quốc diễn nghĩa 三國演義: "Lão phu canh độc truyền gia, chỉ sanh thử tử, bất vụ bổn nghiệp, duy dĩ du liệp vi sự. Thị gia môn bất hạnh dã" 老夫耕讀傳家, 止生此子, 不務本業, 惟以游獵為事. 是家門不幸也 (Đệ nhị thập bát hồi) Nhà lão phu xưa nay chuyên nghề cày ruộng đọc sách, chỉ sinh được một đứa con trai này, nó chẳng chăm lo việc nhà, chỉ mê chơi bời săn bắn, thực không may cho nhà lão phu.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cày ruộng và đọc sách. Chỉ sự ở ẩn.

▸ Từng từ: 耕 讀
耕農 canh nông
耕農

canh nông

Từ điển trích dẫn

1. Người làm ruộng.
2. Việc cày ruộng trồng trọt. ◇ Hậu Hán Thư 後漢書: "Dĩ bệnh miễn hoàn, cung suất tử tôn canh nông vi dưỡng" 以病免還, 躬率子孫耕農為養 (Triệu Tư truyện 趙咨傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Việc cày ruộng trồng trọt.

▸ Từng từ: 耕 農
躬耕 cung canh
躬耕

cung canh

Từ điển trích dẫn

1. Tự thân trồng trọt.
2. Thời cổ, thiên tử tự mình làm ruộng, để khuyến khích việc nhà nông.

▸ Từng từ: 躬 耕
輟耕 chuyết canh
輟耕

chuyết canh

Từ điển trích dẫn

1. Nửa chừng ngừng việc cày cấy. ◇ Sử Kí 史記: "Trần Thiệp thiếu thì, thường dữ nhân dung canh, chuyết canh chi lũng thượng, trướng hận cửu chi, viết: Cẩu phú quý, vô tương vong" 陳涉少時, 嘗與人傭耕, 輟耕之壟上, 悵恨久之, 曰: 苟富貴, 無相忘 (Trần Thiệp thế gia 陳涉世家). § Sau thường chỉ không cam lòng chịu mai một, có ý muốn phấn đấu đi tới thành công.

▸ Từng từ: 輟 耕
鑿耕 tạc canh
鑿耕

tạc canh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đào giếng và cày ruộng, chỉ sinh hoạt của người nông dân. Bài Tụng Tây hồ phú của Nguyễn Huy Lượng có câu: » Ngẫm nay đà vui thú tạc canh, đành chốn chốn cũng ca đồng vũ tẩu «.

▸ Từng từ: 鑿 耕
領耕 lĩnh canh
領耕

lĩnh canh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Thuê ruộng của điền chủ mà cày cấy.

▸ Từng từ: 領 耕