碑 - bi
口碑 khẩu bi

Từ điển trích dẫn

1. Bia miệng, chỉ sự khen chê của người đời. ◇ Ngũ đăng hội nguyên 五燈會元: "Khuyến quân bất dụng tuyên ngoan thạch, Lộ thượng hành nhân khẩu tự bi" 勸君不用鐫頑石, 路上行人口似碑 (Thái Bình An thiền sư 太平安禪師) Khuyên ngài khỏi khắc đá trơ, Trên đường qua lại người thừa miệng bia.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bia miệng, chỉ sự khen chê của người đời.

▸ Từng từ: 口 碑
墓碑 mộ bi

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tấm bia, ghi tên tuổi sự nghiệp, dựng ở mộ người chết.

▸ Từng từ: 墓 碑
崇碑 sùng bi

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dựa bia cao, chỉ sự ghi nhớ công đức của bậc anh hùng. Thường nói: Sùng bi vĩ tượng ( dựng bia cao, đắp tượng lớn ).

▸ Từng từ: 崇 碑
殘碑 tàn bi

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cái bia đã hư nát nghiêng đổ.

▸ Từng từ: 殘 碑
碑亭 bi đình

Từ điển trích dẫn

1. Nhà, đình dựng lên để đặt bia. ◇ Sùng Di 崇彝: "(An Hựu cung) chánh điện chi đông vi Mãn văn bi đình, tây vi Hán văn bi đình" (安祐宮)正殿之東為滿文碑亭, 西為漢文碑亭 (Đạo hàm dĩ lai triều dã tạp kí 道咸以來朝野雜記).
2. Mượn chỉ người thân thể cao lớn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nhà đặt bia.

▸ Từng từ: 碑 亭
碑文 bi văn

Từ điển trích dẫn

1. Văn tự khắc trên bia. § Cũng gọi là "bi chí" 碑誌.
2. Tên một thể văn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bài văn khắc trên tấm bia.

▸ Từng từ: 碑 文
碑碣 bi kiệt

Từ điển trích dẫn

1. Bia đá, đầu vuông gọi là "bi" 碑, đầu tròn gọi là "kiệt" 碣. § Về sau thường dùng chỉ bia đá không phân biệt. ◇ Đỗ Phủ 杜甫: "Thanh hùynh tuyết lĩnh đông, Bi kiệt cựu chế tồn" 青熒雪嶺東, 碑碣舊製存 (Tặng thục tăng lư khâu sư huynh 贈蜀僧閭丘師兄).
2. Riêng chỉ đá khắc đặt trước mộ.
3. Mượn chỉ tiêu chí có ý nghĩa để ghi nhớ.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung những loại bia có khắc chữ ( bia vuông gọi là Bi, tròn là Kệ ).

▸ Từng từ: 碑 碣
碑記 bi kí

Từ điển trích dẫn

1. Bài văn khắc trên bia. ◇ Trương Thuyết 張說: "Tùng bách tiễn vô dư, Bi kí diệt võng truyền" 松柏剪無餘, 碑記滅罔傳 (Quá Hán Nam thành thán cổ phần 過漢南城嘆古墳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bài văn khắc trên bia.

▸ Từng từ: 碑 記
碑誌 bi chí

Từ điển trích dẫn

1. Bài văn khắc trên bia. Thường để ghi chép công đức. § Cũng viết là "bi chí" 碑志. ☆ Tương tự: "bi văn" 碑文. ◇ Nam sử 南史: "(Lưu) Hiệp vi văn trường ư Phật lí, đô hạ tự tháp cập danh tăng bi chí, tất thỉnh Hiệp chế văn" 勰為文長於佛理, 都下寺塔及名僧碑誌, 必請勰製文 (Lưu Hiệp truyện 劉勰傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bài văn ghi trên bia.

▸ Từng từ: 碑 誌
碑銘 bi minh

Từ điển trích dẫn

1. Bài văn bia có vần. Cũng chỉ bài văn và bài minh khắc trên bia. ◇ Lỗ Tấn 魯迅: "Tam tam niên thất nguyệt, (Liêm Điền Thành Nhất) dĩ bệnh tại cố hương khứ thế, lập tại tha đích mộ tiền đích thị ngã thủ tả đích bi minh" 三三年七月, (鎌田誠一) 以病在故鄉去世, 立在他的墓前的是我手寫的碑銘 (Thả giới đình tạp văn nhị tập 且介亭雜文二集, Hậu kí 後記).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Như Bi chí 碑誌, Bi kí 碑記.

▸ Từng từ: 碑 銘
碑陰 bi âm

Từ điển trích dẫn

1. Mặt sau tấm bia. Cũng chỉ văn tự ở mặt sau tấm bia.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lưng tấm bia, mặt sau tấm bia.

▸ Từng từ: 碑 陰
碑額 bi ngạch

Từ điển trích dẫn

1. Đầu bia cùng với tiêu đề. ◇ Ngô Khâu Diễn 吾丘衍: "Phàm tả bi biển, tự họa nghi phì, thể nghi phương viên, bi ngạch đồng thử" 凡寫碑匾, 字畫宜肥, 體宜方圓, 碑額同此 (Học cổ biên 學古編, Tam thập ngũ cử 三十五舉).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trên đầu bia ( coi như cái trán của tấm bia ).

▸ Từng từ: 碑 額
關嚴寺碑文 quan nghiêm tự bi văn

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một bài văn bằng chữ Hán của Trương Hán Siêu, danh sĩ đời Trần, khắc trên bia đá ở chùa Quan nghiêm.

▸ Từng từ: 關 嚴 寺 碑 文