ⓘ Xem hướng dẫn sử dụng.  
霸 - bá, phách
五霸 ngũ bá
五霸

ngũ bá

Từ điển trích dẫn

1. Năm chư hầu có thế lực nhất trong thời Xuân Thu, gồm Tề Hoàn Công 齊桓公, Tống Tương Công 宋襄公, Tấn Văn Công 晉文公, Tần Mục Công 秦穆公 và Sở Trang Phụ 楚莊父.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Năm vị chư hầu có thế lực nhất trong thời Xuân Thu, gồm Hoàn Công nước Tề, Trương Công nước Tống, Văn Công nước Tấn, Mục Công nước Tần và Trang Công nước Sở. » Ghét đời Ngũ bá phân vân, chuộng bề dối trá làm dân nhọc nhằn « ( Lục Vân Tiên ).

▸ Từng từ: 五 霸
稱霸 xưng bá
稱霸

xưng bá

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tự gọi mình, nhận mình làm chủ một vùng đất.

▸ Từng từ: 稱 霸
霸主 bá chủ
霸主

bá chủ

Từ điển trích dẫn

1. Ngày xưa, là người đứng đầu các chư hầu.
2. Đứng đầu, có thế lực nhất.

▸ Từng từ: 霸 主
霸佔 bá chiếm
霸佔

bá chiếm

Từ điển trích dẫn

1. Ỷ quyền thế chiếm đoạt. § Cũng viết là 霸占. ◇ Tam hiệp ngũ nghĩa 三俠五義: "Vi hà tương Quách Lão Nhi phụ nữ thưởng lai, ngạnh yếu bá chiếm nhân gia hữu tế chi nữ" 為何將郭老兒父女搶來, 硬要霸佔人家有婿之女 (Đệ ngũ tứ hồi).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dùng sức mạnh mà đoạt của người khác.

▸ Từng từ: 霸 佔
霸功 bá công
霸功

bá công

Từ điển trích dẫn

1. Công nghiệp xưng bá.
2. Bá đạo. Nói tương đối với "vương đạo" 王道.

▸ Từng từ: 霸 功
霸史 bá sử
霸史

bá sử

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lịch sử về việc chiếm cứ đất đai mà lập thành nước riêng.

▸ Từng từ: 霸 史
霸朝 bá triều
霸朝

bá triều

Từ điển trích dẫn

1. Triều đình của người xưng bá.

▸ Từng từ: 霸 朝
霸業 bá nghiệp
霸業

bá nghiệp

Từ điển trích dẫn

1. Sự nghiệp làm chủ các chư hầu. ◇ Tam quốc chí 三國志: "Tắc bá nghiệp khả thành, Hán thất khả hưng hĩ" 則霸業可成, 漢室可興矣 (Gia Cát Lượng truyện 諸葛亮傳) Thì nghiệp bá có thể làm nên, nhà Hán có thể hưng thịnh lên vậy.
2. Sự nghiệp vượt hơn người khác mà đứng hàng đầu. ◎ Như: "thương trường đích bá nghiệp" 商場的霸業.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Công lao thành tích của người trở thành vua chư hầu.

▸ Từng từ: 霸 業
霸権 bá quyền
霸権

bá quyền

Từ điển trích dẫn

1. Nước mạnh chiếm đơạt và thống trị nước yếu.

▸ Từng từ: 霸 権
霸王 bá vương
霸王

bá vương

Từ điển trích dẫn

1. Bá và vương. § Ngày xưa gọi người lấy được thiên hạ là "vương" 王. Đứng đầu các chư hầu là "bá" 霸. ◇ Lễ Kí 禮記: "Nghĩa dữ tín, hòa dữ nhân, bá vương chi khí dã" 義與信, 和與仁, 霸王之器也 (Kinh giải 經解).
2. Bá chủ, đứng đầu các chư hầu. ◇ Quốc ngữ 國語: "Phù bá vương chi thế, tại đức bất tại tiên sáp" 夫霸王之勢, 在德不在先歃 (Tấn ngữ bát 晉語八).
3. Thành tựu nghiệp bá hoặc nghiệp vương. ◇ Mạnh Tử 孟子: "Phu tử gia Tề chi khanh tướng, đắc hành đạo yên, tuy do thử bá vương bất dị hĩ" 夫子加齊之卿相, 得行道焉, 雖由此霸王不異矣 (Công Tôn Sửu thượng 公孫丑上) Thầy được cử làm khanh tướng nước Tề, lại được đem đạo lí ra thi hành, ắt người ta chẳng lấy làm lạ rằng (nhờ tài đức của thầy mà) nước Tề sẽ thành tựu nghiệp bá hoặc nghiệp vương.
4. Chỉ "Hạng Vũ" 項羽. ◇ Sử Kí 史記: "Hạng Vũ tằng tự lập vi Tây Sở Bá Vương, cố hữu thử chuyên xưng" 項羽曾自立為西楚霸王, 故有此專稱 (Hạng Vũ bổn kỉ 項羽本紀).
5. Kẻ hoành hành ngang ngược xấu ác. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Khả tích giá ma nhất cá nhân, một phụ mẫu, liên tự kỉ bổn tính đô vong liễu, bị nhân quải xuất lai, thiên hựu mại dữ liễu giá cá bá vương" 可惜這麼一個人, 沒父母, 連自己本姓都忘了, 被人拐出來, 偏又賣與了這個霸王 (Đệ lục thập nhị hồi) Đáng tiếc con người như thế, không có bố mẹ, quên cả họ hàng, bị người ta dỗ đi, lại đem bán cho hạng vũ phu ấy.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung những người quyền hành tột bực, chỉ vua thiên tử. Bá là vua chư hầu. Vương là tước vị của đại công thần thuộc Hoàng tộc — Tiếng chỉ vị vua chư hầu.

▸ Từng từ: 霸 王
霸略 bá lược
霸略

bá lược

Từ điển trích dẫn

1. Chính sách của bá vương.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đường lối chính sách dựa trên sức mạnh.

▸ Từng từ: 霸 略
霸術 bá thuật
霸術

bá thuật

Từ điển trích dẫn

1. Quyền mưu không chính đáng.

▸ Từng từ: 霸 術
霸道 bá đạo
霸道

bá đạo

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

1. bá đạo
2. ngang ngược, xấc láo

Từ điển trích dẫn

1. Đường lối thống trị dựa trên võ lực, hình pháp, quyền thế, v.v.
2. Cường hoành, ngang ngược.
3. Chỉ người ngang ngược, cường hoành.
4. Mãnh liệt, dữ dội. ◇ Lão tàn du kí 老殘遊記: "Kim niên giá thủy, chân bá đạo! Nhất lai tựu nhất xích đa; nhất siếp tựu quá liễu nhị xích" 今年這水, 真霸道! 一來就一尺多; 一霎就過了二尺 (Đệ thập tứ hồi) Năm nay con nước này thật là dữ dội! Vừa mới cao hơn một thước, loáng một cái đã vượt quá hai thước!

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đường lối cai trị dựa trên sức mạnh.

▸ Từng từ: 霸 道
霸陵折柳 bá lăng chiết liễu
霸陵折柳

bá lăng chiết liễu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bẻ cành liễu ở đất Bá Lăng, chỉ sự chia tay. Đất Bá Lăng có sông Bá Thủy, cầu bắc ngang sông này gọi là Bá Kiều, hai bên đầu cầu nhiều liễu, cảnh đẹp mà buồn, người đời Hán thường tiễn đưa nhau trên cầu này, bẻ cành liễu đầu cầu trao cho nhau làm roi ngựa.

▸ Từng từ: 霸 陵 折 柳