革 - cách, cức
兵革 binh cách

Từ điển trích dẫn

1. Khí giới và quân trang. Cũng chỉ quân lữ, quân sự, chiến tranh hoặc binh tướng, v.v. ◇ Đỗ Phủ : "Binh cách kí vị tức, Nhi đồng tận đông chinh" , (Khương thôn ) Chiến tranh chưa chấm dứt, Con cái đều phải đi đánh xa ở miền đông.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung chí giới và quân trang — Cũng chỉ việc chiến tranh.

▸ Từng từ:
变革 biến cách

biến cách

giản thể

Từ điển phổ thông

biến đổi

▸ Từng từ:
恥革 sỉ cách

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Xấu hổ mà sửa đổi lỗi lầm.

▸ Từng từ:
改革 cải cách

cải cách

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

cải cách, cải tổ, cải tạo

Từ điển trích dẫn

1. Đổi mới, cách tân.
2. Trừ bỏ thói hư tật xấu. ◇ Nam Tề Thư : "Khanh tố vô hạnh kiểm, ..., lệnh khanh vạn lí tư khiên. Khanh nhược năng cải cách, đương lệnh khanh đắc hoàn" , ..., . , (Lưu Tường truyện ) Khanh vốn không có hạnh kiểm, ..., ra lệnh cho khanh đi xa suy nghĩ về lỗi lầm của mình. Khanh nếu biết trừ bỏ thói hư tật xấu, ta sẽ cho phép khanh được trở về.
3. Chỉ tước bỏ sửa đổi thi văn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sửa đổi, bỏ cũ theo mới.

▸ Từng từ:
牛革 ngưu cách

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Da trâu bò đã thuộc rồi.

▸ Từng từ:
病革 bệnh cách

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đau ốm tới lúc nguy cập.

▸ Từng từ:
裭革 sỉ cách

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lột bỏ. Tước đoạt, .

▸ Từng từ:
變革 biến cách

biến cách

phồn thể

Từ điển phổ thông

biến đổi

Từ điển trích dẫn

1. Cải biến, cải cách. ◇ Tăng Củng : "Biến cách nhân tuần, hiệu lệnh tất tín, sử hải nội quan thính, mạc bất chấn động" Tự Phúc Châu triệu phán Thái Thường tự thượng điện trát tử , , 使, (殿).
2. Thay đổi triều đại. ◇ Từ Phương : "Biến cách chi tế, táng loạn tần nhưng" , (Chu sư mẫu lục thập thọ tự )
3. Phế bỏ chế độ cũ lập ra chế độ mới.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đổi mới.

▸ Từng từ:
金革 kim cách

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Binh khí bằng kim loại và giáp bằng da thú. Chỉ chiến tranh.

▸ Từng từ:
革吏 cách lại

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Viên chức hạng thấp trong quân đội.

▸ Từng từ:
革命 cách mệnh

cách mệnh

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

cách mạng

Từ điển trích dẫn

1. Thay đổi một triều vua. Ngày xưa thiên tử nhận mệnh trời, thay triều đại và đặt cho tên mới. ◇ Dịch Kinh : "Thang Vũ cách mệnh thuận hồ thiên nhi ứng hồ nhân" (Cách quái ) Vua Thang (diệt Kiệt) vua Vũ (diệt Trụ) thay đổi triều đại, hợp với đạo trời và ứng với lòng người.
2. Chỉ việc thay đổi mạnh mẽ mau chóng về một phương diện, lãnh vực nào đó (kĩ thuật, kinh tế, văn học, v.v.). ◎ Như: "công nghiệp cách mệnh" cách mạng kĩ nghệ.
3. Chuyên chỉ sự dùng võ lực để lật đổ một chính quyền, tổ chức hoặc trật tự cũ. ◎ Như: "chánh trị cách mệnh" , "xã hội cách mệnh" .

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Thay đổi một triều vua — Chỉ việc thay đổi mạnh mẽ mau chóng về các địa hạt chính trị, xã hội, kinh tế, văn học… Để bỏ cái cũ xấu xa mà thay bằng cái mới tốt đẹp.

▸ Từng từ:
革心 cách tâm

Từ điển trích dẫn

1. Cải hóa tâm ý. Cảm hóa lòng người.

▸ Từng từ:
革新 cách tân

Từ điển trích dẫn

1. Đổi mới.

▸ Từng từ:
革職 cách chức

Từ điển trích dẫn

1. Tước chức, miễn chức. ◇ Hồng Lâu Mộng : "Long nhan đại nộ, tức phê cách chức" , (Đệ nhị hồi) Mặt rồng (chỉ nhà vua) giận dữ, liền ra lệnh tước bỏ chức vị.

▸ Từng từ:
革車 cách xa

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Xe đánh trận. Cũng như chiến xa.

▸ Từng từ:
革面 cách diện

Từ điển trích dẫn

1. Thay đổi ngoài mặt.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Thay đổi bộ mặt, chỉ sự sửa đổi điều lỗi.

▸ Từng từ:
馬革 mã cách

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Da ngựa ( thời cổ dùng để bọc thây tử sĩ ). Chinh phụ ngâm khúc của Đặng Trần Côn có câu: » Trượng phu thiên lí chí mã cách «. Bà Đoàn Thị Điểm dịch: » Chí làm trai dặm nhìn da ngựa bọc thây «. Mã cách lõa thi: Da ngựa bọc thây, cái chết của người nam nhi có chí khí ra đánh giặc, có chết thì lấy gia ngựa bọc thây chôn là đủ vậy. » Bọc da dù đến thân này, cũng đành tỏ chút tình ngay với người. « ( Hoa Tiên ). Mã cách: Da ngựa. Theo điển Mã Viện thời Đông Hán lĩnh chức Phục ba tướng quân từng có chiến công thu phục xứ Giao chỉ rồi lập trụ đồng để nêu giới hạn. Lại đánh dẹp bọn rợ Ngũ-khê-man khi già hơn 80 tuổi. Ông thường nói với bạn bè rằng kẻ trượng phu lập chí là: Khi khốn cùng nên có lòng kiên nhẫn, khi già nua nên bạo mạnh. Lại nói: Làm trai nên chết chốn sa trường biên ải, lấy da ngựa bọc thây chôn mới gọi là trai. Sau quả chết trong quân và được phong tước Tân tức hầu . » Chí làm trai dặm nghìn da ngựa, gieo Thái Sơn nhẹ tựa hồng mao « ( Chinh phụ ngâm ).

▸ Từng từ:
革故鼎新 cách cố đỉnh tân

Từ điển trích dẫn

1. Bỏ cái xấu cũ, dựng nên cái mới. Thường chỉ sửa đổi triều chính hoặc thay đổi triều đại.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bỏ cái cũ giữ cái mới.

▸ Từng từ:
革面洗心 cách diện tẩy tâm

Từ điển trích dẫn

1. Thực lòng sửa lỗi, triệt để hối ngộ.

▸ Từng từ: