剎 - sa, sát
佛剎 phật sát

Từ điển trích dẫn

1. Thế giới hóa độ của Phật đà. § Cũng như "Phật độ" 佛土. ◇ Vương Duy 王維: "Tại vi trần trung, kiến ức Phật sát" 在微塵中, 見億佛剎 (Tán Phật văn 讚佛文) Trong một vi trần thấy mười vạn Phật độ.
2. Chùa thờ Phật. ◇ Vương An Thạch 王安石: "Đông phủ cựu cơ lưu Phật sát, Hậu đình dư xướng lạc thuyền song" 東府舊基留佛剎, 後庭餘唱落船窗 (Kim lăng hoài cổ 金陵懷古) Nền cũ phủ Đông còn lưu lại dấu vết chùa xưa, Dư âm bài ca "Hậu đình hoa" rớt xuống cửa sổ thuyền.

▸ Từng từ: 佛 剎
剎那 sát na

sát na

phồn thể

Từ điển phổ thông

một khoảng thời gian ngắn (trong một mối niệm có 90 sát na)

Từ điển trích dẫn

1. Phiên âm tiếng Phạn "sát-đa-la" (Sankrit: kṣaṇa), khoảng thời gian rất ngắn. Trong một mối niệm có tới 90 sát-na.
2. Đơn vị thời gian của một niệm, một ý nghĩ.

▸ Từng từ: 剎 那
古剎 cổ sát

Từ điển trích dẫn

1. Chùa cổ. § Xem thêm "sát" 剎.

▸ Từng từ: 古 剎
寶剎 bảo sát

Từ điển trích dẫn

1. Phật quốc, Phật độ. § Theo kinh Phật, Phật thổ có thất bảo trang nghiêm nên gọi tên như vậy. "Sát" là gọi tắt âm tiếng Phạn "sát-đa-la", nghĩa là quốc độ. ◇ Trang Nghiêm kinh 莊嚴經: "Chư Phật quốc giới tuy nghiêm sức, nan bỉ Như Lai bảo sát trung" 諸佛國界雖嚴飾, 難比如來寶剎中 (Quyển hạ 卷下).
2. Chỉ chùa Phật. ◇ Thẩm Ước 沈約: "Linh nghi huyễn nhật, Bảo sát lâm vân" 靈儀炫日, 寶剎臨雲 (Nội điển tự 內典序).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đất quý ( Sát là phiên âm tiếng Phạn, có nghĩa là ruộng đất ), chỉ chùa Phật. Như Bảo phường.

▸ Từng từ: 寶 剎
塵塵剎剎 trần trần sát sát

Từ điển trích dẫn

1. (Thuật ngữ Phật giáo) Chỉ cảnh giới viên dung bình đẳng ("Hoa Nghiêm kinh" 華嚴經). Nghĩa là trong một "vi trần" 微塵 đều hiện vô số "quốc độ" 國土 (tức "sát" 剎), và trong "quốc độ" cũng có "vi trần", trùng trùng vô tận, bình đẳng vô ngại.

▸ Từng từ: 塵 塵 剎 剎